باقالی
باقله (که باقلا یا باقالی یا باقله و یا "باقلی" هم گفته می شود) گیاهی است یک ساله از خانواده
بقولات. دارای برگهای تخم مرغ شکل و میوه غلاف مانند است. به میوه و دانه آن نیز باقله گفته
میشود.
تاریخچه
این گیاه سابقه کشت زیادی دارد. درمصر و یونان و روم از این گیاه استفاده میشدهاست. و در ۲۸۰۰
سال قبل از میلاد مسیح به چین رسیدهاست.
خواص درمانی
باقله منبع تامین فیبرمناسبی است. همچنین به دلیل بالا بودن میزان پروتئین، میتواند همراه با برنج
(باقاله پلو) به یک غذای کامل تبدیل شود. کلسیم و پتاسیم موجود در باقله میتواند از بروز پوکی
استخوان جلوگیری نموده و به کنترل فشار خون بالا کمک میکند.
برای باقله خواصی در رابطه با سنگ کلیه، رماتیسم، مثانه و نقرس ذکر شدهاست. در عوض باقله
تحریک کننده اصلی بیماری فاویسم بوده که به خاطر آن به این بیماری در فرهنگ عامه باقاله ای گفته
میشود. مصرف آن برای مبتلایان میتواند به مرگ بیمار منجر گردد در بسیاری از افراد باقالی جواب
آزمایش هپاتیت ب را مثبت میکند و باعث اشتباه شدن آزمایش خون میشود و توصیه میشود
خانمهای باردار به هیچ عنوان مصرف نکنند تا به کودک آسیب وارد نشود.
مصرف در کشور ایران
در کشور ایران بیشترین مصرف باقله به ساکنان شهرستان بهبهان واقع در جنوب شرقی استان خوزستان نسبت داده شده و کشت باقله ( بوقله به زبان محلی همین دیار )در این شهرستان به صورت وسیعی صورت گرفته است.
موارد مصرف امروزه باقالا
در عمل، امروزه باقلا خواصّ پزشکی سنّتی خود را از دست داده و فقط مصرف خوراکی دارد. در برخی از
نواحی باقلاخیز، مانند گیلان و مازندران، باقلای خام، به تفنّن، تنها یا با برخی «مخلّفاتِ» دیگر (مثلاً،
در گیلان باکته، «اَشْبَل» یا تخم نمکسود ماهی) خورده میشود. اما خوردن باقلای پخته گرم (همراه با
نمک و گلپر و سرکه) در کوچه و بازار بویژه در فصل سرما در همه جا معمول است. به گزارش مارتین
لیوی، باقلای پخته «یکی از خوراکیهای عمده مستمندان است و در شهرهای مصر بیشتر مردم باقلا و
روغن و سرکه را با نان لقمه کرده به عنوان صبحانه میخورند». در ایران، باقلا جزء اصلی چند خوراک،
از جمله باقلاپلو، خورشِ باقلا، باقلا قاتق و کوفته باقلا نیز هست. در ادب فارسی، مدح یا ذمی از باقلا
سراغ نداریم، ولی بسیاری از شاعران عرب، فارغ از قیل و قال حکما، در وصف و تشبیه باقلا داد سخن
دادهاند.
میتوان زیبا زیست…